> activiteiten > dopers zaaigoed

Dopers zaaigoed door Hans Marseille

 
 

                                                         Onze boet in de Hemmer

 

Dit seizoen hebben we met veel plezier gedeelten van het proefschrift van Ferdinand van Melle gelezen. Op een hele plezierige manier schrijft hij over het leven van Johanna Kuiper. Elk jaar bespreken we opnieuw een markante persoonlijkheid uit de doopsgezinde traditie. Komend seizoen kiezen we voor Frits Kuiper, de broer van Johanna, dominee in Alkmaar en Amsterdam. We zullen zien op welke manier hij een geestelijk leider voor zijn tijdgenoten is geweest. We hebben nog niet eerder het ene familielid ná het andere familielid besproken.
De afgelopen keer maakten we een begin door een stukje te lezen over het ouderlijk huis van Frits. Ooit heeft Ferdinand van Melle daarover ook iets geschreven. Hij vertelt dat Frits is geboren in de pastorie van het dorpje Warga, vlakbij Leeuwarden. En dat zijn vader Bram bekend stond als een vriendelijk mens, ook voor andersdenkenden.
Wat dat betekent: ‘Een vriendelijk mens, ook voor andersdenkenden’ vertelt hij niet, maar je kunt zijn dissertatie er op naslaan om meer te weten te komen.
We lezen dat de vader van Johanna en Frits, ds Bram Kuiper enkele zaken in zijn gemeente voortvarend aanpakte. De notulen van de kerkenraad laten echter zien dat zijn voorstellen niet altijd in goede aarde vallen. Zo stelde hij voor om de hervormden bij het avondmaal toe te laten, aan gezien veel gemeenteleden gemengd gehuwd bleken te zijn. Maar de kerkenraad wilde dat later nog wel eens bespreken. Vervolgens stelde hij voor om van liedbundel te veranderen. In Warga was men gewend te zingen uit de zogenaamde Grote Bundel, een liedverzameling van bijna een eeuw oud. Dominee Kuiper stelde voor de ‘Haarlemse bundel’ in te voeren. Dit was een bundel met veel vertrouwde liederen gecombineerd met een aantal nieuwere gezangen, van meer Bijbelse aard. De kerkenraad wilde dat probleem liever reserveren als agendapunt voor een jaarlijkse rekendag. Daarna stelde Kuiper voor om een jongeman orgelles te laten nemen zodat bij ziekte of verhindering een reserve-organist beschikbaar was. De kerkenraad vond het plan niet slecht maar alsnog te duur. Tijdens een ‘broedervertoeving’ , een bijeenkomst na de kerkdienst waar de manlijke leden om hun menig werd gevraagd, gingen stemmen op om de kwestie ook met de zusters van de gemeente te bespreken. Dat is uiteindelijk ook gebeurd, maar toen besloten de gemeenteleden niet de Haarlemse liedbundel te kiezen, die Bram zo graag had gewild, maar de Leidse liedbundel, die nog moderner was en veel duurder. Het moet een teleurstelling voor Bram Kuiper zijn geweest, want hij had nog wel in de kerkbode geschreven: ‘De gemeente mag niet van haar oude liederen worden beroofd.. een oud lied onderhoud de band met voorgaande geslachten, met machtige en eerbiedwaardige factoren der traditie.’ Het mocht niet baten, nu moesten er heel wat nieuwe melodieën worden ingestudeerd. De zondagsschool, die door zijn vrouw Jet Kuiper, was opgericht, heeft ze steeds in de Vermaning voorgezongen.
Er wordt verteld dat dominee Kuiper goed met de Warregaasters op kon schieten. Ook met de socialisten die zich anti-kerks opstelden maar die persoonlijk geen probleem met hem hadden. Helaas geeft Ferdinand van Melle daar geen voorbeelden van. Wel vermeld hij dat je als dominees-echtpaar bij de notabelen van het dorp hoorden en kwamen op besloten kaartavonden bijeen. Maar door de gebrouilleerde relatie tussen dokter Hansma en de hervormde dominee Bruining kwam de plaatselijk elite gescheiden bij elkaar. Eén club met dokter Hansma en één club met dominee Bruining. De familie Kuiper bezocht beide clubs. Weer een prachtig beeld bij het zinnetje: ‘…een vriendelijk mens, ook voor andersdenkenden….’

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

Meer informatie   ANBI-register Doopsgezinde Gemeente Texel
contact maandblad privacy
routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
veelgestelde vragen inloggen colofon
2019 Doopsgezind.nl